Tôi đứng ch/ết lặng giữa phòng khách. Mẹ vợ đặt mạnh chiếc ba lô xanh cũ xuống nền nhà. Tiếng va chạm làm cả căn phòng im bặt. Bà nhìn thẳng vào tôi, giọng lạnh tanh:
“M/ày đi luôn, đi cũng được.”
Anh Tùng cười. Chị dâu khoanh tay. Hương hoảng hốt gọi mẹ. Còn tôi chỉ cúi xuống nhìn chiếc ba lô từng theo tôi từ Nam Định vào Sài Gòn bốn năm trước. Quai đeo còn đường chỉ trắng tôi tự khâu. Bây giờ nó nằm dưới chân tôi như một bản án.
Tôi tên Hoàng. Quê Nam Định. Học cao đẳng điện lạnh, khăn gói vào Sài Gòn với hai bộ quần áo, ba lô cũ và hơn ba tri/ệu mẹ dúi vào tay. Ban ngày lắp máy lạnh, tối sửa quạt nồi cơm. Gặp Hương khi sửa điều hòa văn phòng. Cô mang chai nước, cười: “Anh làm từ sáng chắc mệt lắm.” Chúng tôi yêu nhau hai năm. Về gặp mẹ vợ. Bà hỏi thẳng: “Nếu cưới, con có chấp nhận ở đây không?” Tôi gật đầu. Anh Tùng lấy vợ đã ra ở riêng. Mẹ một mình.
Bốn năm ở rể. Sáng tôi dậy quét sân, pha trà. Chiều đón mẹ từ chợ. Cuối tuần vá ngói, sơn cổng, sửa vòi nước. Mẹ ít khen. Có khi chỉ nói “làm xong thì cất đồ nghề gọn vào”. Anh Tùng và chị dâu mỗi lần sang đều cư/ời c/ợt: “Ở rể sướng thật, khỏi lo tiền thuê nhà.” Tôi im lặng. Tôi coi mẹ như mẹ ru/ột. Tôi không biết suốt bốn năm ấy, có một người vẫn âm thầm quan sát từng việc tôi làm.
Buổi trưa đầu tháng bảy, tôi đang lắp dàn nóng thì điện thoại rung. Bác Hòa hàng xóm gọi: “Bố cháu bị ta/i nạ/n. Giàn giáo g/ãy. Chân chấn thư/ơng nặng.” Tôi xin nghỉ, phóng về. Mẹ đang nhặt rau. “Mẹ, bố con b/ị ta/i nạ/n. Con xin phép về quê vài hôm.” Bà đặt rổ rau xuống, đi vào phòng. Một lát sau bước ra: “Đợi Hương về rồi tính.”
Hương muốn đi cùng. Mẹ nghiêm giọng: “Hoàng về trước, Hương ở lại.” Tôi hiểu. Nhà chỉ còn ba người. Đêm ấy tôi không ngủ. Sáng ra bến xe mua vé. Hương gấp áo. Anh Tùng cười: “Tưởng ở rể luôn rồi chứ, còn nhớ đường về quê nữa hả?” Chị dâu: “Chắc về rồi khỏi vô lại luôn.”
Tôi kéo khóa vali. Mẹ từ trong phòng bước ra, trên tay chiếc ba lô cũ. Bà đặt mạnh xuống nền. Rồi nói câu ấy trước mặt cả nhà.
Tôi xách ba lô lên. Nó nặng hơn tôi nghĩ. Tôi cúi đầu chào mẹ. “Con đi.” Bà quay lưng. Hương chạy theo ôm tôi kh/óc. Tôi xoa tóc vợ: “Có lẽ anh làm mẹ th/ất vọng thật.”
Xe rời bến lúc trời nhá nhem. Tôi ôm ba lô trên đùi. Bốn năm trước cũng chiếc ba lô này theo tôi vào Sài Gòn. Bây giờ nó theo tôi rời căn nhà tôi từng coi như nhà mình. Hương gọi. Tôi chỉ nói: “Anh không giận. Anh chỉ buồn.”
Hơn ba mươi tiếng trên xe. Đến bệnh viện huyện, tôi quỳ cạnh giường bố. Một chân bó bột từ đùi xuống mắt cá. Hai cha con chẳng nói được câu nào. Tối hôm ấy, khi bố mẹ đã ngủ, tôi mở ba lô.thứ bên trong không
Không phải quần áo. Một cọc tiền dày buộc dây thun. Rồi thêm một cọc nữa. Quyển sổ tiết kiệm màu xanh. Phong bì vàng. Bên ngoài chỉ một dòng chữ của mẹ vợ: “Con về tới nơi rồi mới được mở.”
Tôi mở phong bì. Ba tờ giấy. Dòng đầu tiên đã làm mắt tôi cay:…………….bà viết…….
X/EM TI/ẾP PH/ẦN 2 BÊN DƯỚI
“Hoàng, khi con đọc được lá thư này thì chắc đã về đến quê rồi. Mẹ biết lúc này con đang rất buồn, thậm chí còn giận mẹ. Nhưng mẹ xin con đọc hết rồi hãy quyết định có còn muốn quay lại căn nhà đó hay không.”
“Bốn năm nay, mẹ chưa từng gọi con là con trai trước mặt ai, cũng chưa từng khen con một câu. Không phải vì mẹ không quý con, mà vì mẹ biết chỉ cần mẹ thương con nhiều hơn một chút thì anh Tùng và vợ nó sẽ bắt đầu để ý. Mẹ già rồi nhưng mẹ chưa đến mức không biết ai thật lòng với mình.”
Nước mắt tôi rơi xuống tờ giấy.
“Con có biết vì sao mẹ luôn giả vờ khó tính với con không? Vì mẹ muốn bảo vệ con. Từ lúc anh Tùng lấy vợ, nó thay đổi. Nó không còn hỏi mẹ có khỏe không, chỉ hỏi mẹ còn bao nhiêu tiền. Mỗi lần mẹ mua cho con cái áo hay đưa con vài trăm nghìn mua quà về Bắc, chị dâu con lại bóng gió rằng mẹ thiên vị người ngoài.”
Tôi nhớ lần mẹ lén đưa năm trăm nghìn. Chị dâu bước vào. Mẹ lập tức quát tôi: “Có từng ngày tiền mà cũng xin.” Hóa ra bà đang diễn.
“Ba năm trước, mẹ bán mảnh đất nhỏ ngoài Long An được đúng hai tỷ. Mẹ không nói với ai. Mẹ gửi ngân hàng một tỷ, còn tám trăm triệu để riêng. Mẹ định đợi khi bố mẹ ngoài Bắc của con già yếu hoặc có chuyện thì đưa cho con. Không ngờ lại đến nhanh như vậy.”
Tôi nhìn cọc tiền và sổ tiết kiệm bên cạnh.
“Hôm nay mẹ cố tình mắng con trước mặt mọi người rồi quăng cái ba lô xuống đất. Con đừng trách mẹ. Chỉ có làm như vậy anh Tùng và vợ nó mới tin rằng mẹ đuổi con đi. Chúng sẽ không bao giờ nghĩ mẹ dám đưa hết tiền cho con mang ra Bắc. Nếu mẹ tiễn con tử tế hay khóc trước mặt mọi người, chắc chắn chúng sẽ lục ba lô của con trước khi con ra khỏi nhà.”